Op bedrijventerrein De Wildeman in Zaltbommel wordt sinds de zomer van 2022 de warmte die Hitachi Vantara over heeft, gebruikt voor het verwarmen van het distributiecentrum van DHL. In Bunschoten wil koelvrieshuis Baas Coldstore vanaf 2026 warmte gaan leveren aan omliggende bedrijven.
Warmte voor de één is koude voor de ander: een win-winsituatie. Het zijn twee pilotprojecten uit het vier jaar durende project ‘Actiegericht op Bedrijventerreinen Leren over Energie-uitwisseling’ (ABLE), opgestart door TNO en een heel rijtje projectpartners.
Kleinschalige en uitbreidbare warmtenetten
Ook bedrijventerreinen moeten rond 2050 klimaatneutraal zijn. TNO ziet dat gemeenten zich vooral richten op warmtenetten voor woningen en woonwijken. Terwijl bedrijven vooral bezig zijn met het individueel elektrificeren van de warmtevraag, het toepassen van pv-panelen en elektrificatie van de logistiek. Het uitwisselen van warmte en koude met de buren is nauwelijks in beeld.
In het ABLE-project wordt specifiek naar kleinschalige en uitbreidbare warmtenetten gekeken, omdat die relatief eenvoudig en snel te implementeren zijn. “Het gaat om minimaal twee bedrijven die vaak warmte uitwisselen. Bijvoorbeeld een koelvrieshuis dat warmte over heeft en een buurman die warmte vraagt en wil verduurzamen”, licht Vincent Kamphuis, consultant verduurzaming bedrijventerreinen, toe.
Belangrijk hierbij is dat het samen met het elektriciteitssysteem zorgt voor minder netcongestie. “Het warmtenet kan een alternatief zijn voor de warmtepomp, door restwarmte af te nemen. Warmtenetten bieden óók mogelijkheden voor buffering, bijvoorbeeld door overschotten aan zonne-energie om te zetten naar warmte.”
Online ontwikkelpakket
TNO werkt samen met QING Sustainable, Transitiemakers en Groendus aan een concept voor kleinschalige uitbreidbare warmtenetten. Het wil dit concept testen in drie pilotprojecten. Naast Zaltbommel en Bunschoten loopt er ook een pilot in Veenendaal, dat nog in de ontwikkelfase is.
Naast pilots moet het project ook een online ontwikkelpakket opleveren voor bedrijven, gebiedsregisseurs en energieadviseurs. Volgens Kamphuis valt te denken aan een interactieve website die bedrijven begeleidt in de te zetten stappen. Met daarop onder meer een rekentool, een potentiescan en de ontwerpprincipes. Op die manier krijgen bedrijven inzicht in welke configuraties relevant zijn voor hun situatie. Groendus en Energy Freedom ontwikkelen een energiemanagementsysteem.
Het ontwikkelpakket moet wat TNO betreft helpen om barrières weg te nemen en de business case voor kleinschalige warmtenetten verbeteren. Met snellere besluitvorming en lagere proceskosten als resultaat. Het ligt voor de hand dat bedrijven zelf een energiecoöperatie oprichten voor dergelijke netten.
Projectpartners
Het project ABLE is in de zomer van 2024 uitgewerkt en in maart 2025 officieel van start gegaan. Het wordt uitgevoerd met subsidie van Topsector Energie van het Ministerie van Klimaat en Groene Groei. Penvoerder is TNO. Projectpartners zijn: QING Sustainable, Transitiemakers, Groendus, Hogeschool Saxion, Greenvis, Syntraal, To Realize Concepts (2RC), Energy Freedom, ROM Utrecht, Voestalpine, Baas Coldstore, Coöperatie Duurzame Bedrijventerreinen Zaltbommel, Bedrijvenkring Ondernemend Veenendaal en de provincie Utrecht.
