De CO₂-heffing is in 2021 ingegaan als onderdeel van het Klimaatakkoord. Echt pijn deed de prikkel om te verduurzamen de afgelopen jaren nog niet, omdat via compensatieregelingen de te betalen heffing laag of op nul uitkwam. Daar kwam in 2025 verandering in, zoals onderstaande tabel duidelijk laat zien.
De CO₂-heffing staat daarmee (weer) hoog op de politieke agenda. Met aan de ene kant de noodroep over de industrie die Nederland verlaat, en aan de andere kant partijen die willen vasthouden aan de klimaatplannen. Zij worden gesteund door de nieuwste cijfers van CO₂uitstoot: Nederlandse bedrijven in het Europese emissiehandelssyteem (EU ETS) hebben in 2024 zo’n 1,4 miljoen ton CO₂ méér uitgestoten dan in 2023.
CO2-heffing blijft overeind
Het was de eerste stijging na jarenlange dalingen. In de onlangs gepresenteerde Voorjaarsnota ligt besloten dat de CO₂- heffing overeind blijft. Zij het met enkele versoepelingen: een grotere vrije uitstootruimte, een twee jaar langer tijdpad om aan het heffingsdoel te voldoen en het afblazen van een eerder aangekondigde aanscherping van het heffingstarief.
2021 | 30,48 | 26.73 | 3.75 |
2022 | 41.75 | 60.78 | 0.0 |
2023 | 55.94 | 73.27 | 0.0 |
2024 | 74.17 | 86.32 | 0.0 |
2025 | 87.9 | 66.76 | 21.14 |
2026 | 100.74 | ||
2027 | 113.58 | ||
2028 | 126.42 | ||
2029 | 139.26 | ||
2030 | 152.1 |
Wat is de CO2-heffing?
De CO₂-heffing is een door Nederland ingestelde prijs voor de uitstoot van koolstofdioxide door de industrie. De heffing is bedoeld als prikkel om te investeren in duurzaamheid en daarmee de nationale klimaatdoelen te halen (49% minder CO₂-uitstoot in Nederland in 2030 ten opzichte van 1990). De heffing komt boven op de prijs voor CO₂ in het Europese emissiehandelssysteem (ETS). De Nederlandse Emissieautoriteit (NEa) is de overheidsorganisatie die de CO₂-heffing uitvoert.
Hoe wordt de heffing berekend?
Het tarief per ton CO₂-uitstoot is vastgelegd in de belastingwetgeving tot en met 2030 en stijgt ieder jaar met ruim € 10. De nationale heffing is gekoppeld aan het Europese emissierecht (EUA), die bij ETS-bedrijven van het tarief wordt afgetrokken. Als de vastgestelde prijs van een emissierecht in een jaar hoger ligt dan het tarief voor de CO₂-heffing dat jaar, bedraagt de heffing € 0. Dat kan een jaar later weer anders zijn, de prijs fluctueert.
Waarom komt de heffing dit jaar hard aan?
In 2024 zakte de ETS-prijs voor het eerst flink onder de CO₂-heffing. Ofwel, de CO₂-heffing was veel hoger dan de aftrekbare ETS-prijs. Om het verschil te berekenen, hanteert Nea de prijzen van de maanden september en oktober in het voorafgaande jaar. In die periode bedroeg de ETS-prijs € 66,76 per ton, terwijl de heffing voor 2025 (geïndexeerd) is vastgesteld op € 87,90 per ton. Het verschil, en dus de toeslag voor de industrie, komt daarmee uit op € 21,14 per ton CO₂. Hierdoor betalen bedrijven in 2025, boven op de ETS-prijs, een fors bedrag extra.
Daar komt nog bij dat de vrijgestelde uitstoot (uitgedrukt in dispensatierechten) jaarlijks wordt afgebouwd. Er bestaat een regel die het afnemende deel van de CO₂-uitstoot bij de industrie vrijstelt van heffing, zodat de industrie de tijd krijgt om hun processen aan te passen. Dit voordeel wordt dus elk jaar kleiner.
CO2-heffing in 2030 lager dan gepland
Minister Hermans meldde in april, bij het ‘Pakket Groene Groei’, dat bedrijven meer tijd krijgen om te verduurzamen. Daarom blijft het tariefpad van de CO₂-heffing voor de industrie tot 2030 ongewijzigd. Deze keuze wijkt af van een eerdere afspraak. In de Fiscale beleids- en uitvoeringsagenda 2024 stelde het vorige kabinet namelijk voor het tarief te verhogen. Die verhoging was nodig om een extra CO₂-reductie van 4 megaton te realiseren, zoals afgesproken in het coalitieakkoord en de Voorjaarsnota 2023.
Destijds werd besloten het bestaande prijspad tot 2028 aan te houden. Daarna zou een schijventarief gelden: de eerste 50 kiloton belastbare uitstoot (uitstoot min dispensatierechten) zou gelijk blijven belast, maar de uitstoot daarboven zou zwaarder worden belast. Die hogere schijf zou in 2030 oplopen tot € 216 per ton CO₂.
Welke bedrijven vallen onder de heffing?
De nationale heffing is bedoeld voor industriële bedrijven met een hoge CO2-uitstoot. Wie de heffing betaalt, is afhankelijk van de installaties in het productieproces. Het geldt voor installaties uit het ETS-systeem, afvalverbrandingsinstallaties en processen waarbij N₂O (lachgas) vrijkomt. De elektriciteitssector is uitgezonderd van deze heffing. Ook installaties die warmte opwekken voor stadsverwarming, gebouwverwarming of glastuinbouw zijn vrijgesteld.
