We kunnen het begrip leiden en leiderschap op verschillende manieren benaderen. We kunnen kijken naar de formele kant: bevoegdheden, afspraken, het organogram, regels. Maar dan zullen we het snel eens zijn dat niet iedereen op een bepaalde plek, met een bepaalde bevoegdheid, ook per se een effectief leider is. Het gaat dus ook nog om iets anders. Over iets wat je de binnenkant van het leiderschap zou kunnen noemen. Over de bewustwording van hoe je jezelf inzet om met al die verschillen in je groep toch effectief op weg te zijn; over persoonlijk leiderschap. <BR><BR> Een effectief leider is bereid om de motieven van zijn handelen steeds opnieuw te onderzoeken: wat deed ik, wat was mijn intentie en welk effect bereikte ik? De leider durft ook zijn eigen schaduwkant te ontmoeten. Dat deel van zichzelf waarvan hij liever heeft dat anderen het niet zien. Alles wat we wegstoppen, komt groter terug. Sterker nog: datgene wat we in de vergadering, in de ontmoeting met anderen, negeren, vraagt vaak het meeste van onze energie. <BR><BR> De leider durft zichzelf ook als richtinggever te ervaren. Niet omdat hij per se richting wil geven om het richting geven, maar omdat hij dat kan plaatsen in het groter geheel (van de onderneming waarin de or zijn werk doet, bijvoorbeeld). Leidinggeven, voorzitten; ze staan niet op zich. We zouden dat ook de zingevende dimensie van leiderschap kunnen noemen. Deze dimensie maakt dat het uitgeoefende leiderschap duurzaam kan zijn: het voegt iets (vruchtbaars) toe dat verder reikt dan de tijd die de voorzitter op zijn plek zit. Het leiderschap is dus dienend: niet aan de leider zelf, maar aan dat wat groter is dan hijzelf.<BR><BR> Leiding geven (aan jezelf, aan anderen) veronderstelt dat je ook zelf in staat bent geleid te worden. Wat betekent dat concreet? Veel mensen komen op een voorzittersstoel terwijl ze het vreselijk vinden om onder een voorzitter (of een leidinggevende) te moeten werken. Wil je voorzitten echter vruchtbaar zijn, dan is het van belang steeds weer zelf te onderzoeken hoe je omgaat met het ontvangen van leiding. Bijvoorbeeld door jezelf de vraag te stellen: ‘wanneer vraag ik zelf om hulp?’, ‘durf ik aan te geven ergens niet uit te komen?’ <BR><BR> Een goed leider, een goed voorzitter is, tot slot, in staat om zijn leiden steeds opnieuw vanuit een ander perspectief te zien. Concreet vertaald kun je ook zeggen: de voorzitter is in staat de ineffectieve kanten van zijn leiderschap te onderzoeken en ermee aan de slag te gaan. Leiderschap dat op de ene plek of gedurende een bepaalde tijd effectief is, hoeft het op een andere plek, of met een ander team niet meer te zijn. <BR><BR> Samenvatting uit OR Informatie 9 2008